Kedilerde Kiraz Göz Nedir? Kırmızı Şişlik, Üçüncü Göz Kapağı ve Tedavi Süreci

Kedinizin gözünün buruna yakın iç köşesinde aniden pembe ya da kırmızı, yuvarlak ve etli bir şişlik fark etmek kaygı verici olabilir. Kedilerde kiraz göz, üçüncü göz kapağının tamamının dışarı çıkması değil, bu kapağın içinde bulunan gözyaşı bezinin normal konumundan sarkarak görünür hâle gelmesidir. Veteriner hekimlikte bu durum üçüncü göz kapağı bezi prolapsusu olarak adlandırılır.[1]

Kiraz göz köpeklerde daha sık tanımlanır; kedilerde ise yayımlanmış bilgiler çoğunlukla sınırlı sayıdaki vaka bildirimleri ve küçük vaka serilerine dayanır. Bu nedenle gözün iç köşesindeki her kırmızı şişliğe fotoğrafa bakarak “kiraz göz” demek doğru değildir. Konjonktivit, kornea ağrısı, üçüncü göz kapağının başka bir nedenle öne çıkması, travma veya kitle benzer bir görünüm oluşturabilir. Kedinizi mümkün olan en kısa sürede veteriner hekime göstermek, gözyaşı bezini ve göz yüzeyini korumak açısından önemlidir.

Kedilerde Kiraz Göz Tam Olarak Nedir?

Kedilerin üst ve alt göz kapağına ek olarak, gözün buruna yakın köşesinde yer alan üçüncü bir göz kapağı vardır. Niktitan zar olarak da bilinen bu yapı normalde büyük ölçüde gizlidir. Göz yüzeyinin korunmasına, yabancı maddelerin uzaklaştırılmasına ve gözyaşının kornea üzerine yayılmasına katkı sağlar. İçinde gözyaşı filminin sulu bölümünün oluşumunda görev alan bir bez bulunur.[2][5]

Bezi yerinde tutan destek dokuları zayıfladığında bez öne doğru yer değiştirir. Hava ve çevresel etkilerle temas eden doku şişebilir, kırmızılaşabilir ve kirazı andıran bir çıkıntı hâline gelebilir. Görünüm zaman zaman küçülse veya geçici olarak kaybolsa bile bezin normal bağlantısı yeniden oluşmuş sayılmaz. Kalıcı ya da tekrarlayan prolapsusta veteriner hekim cerrahi olarak bezin anatomik konumuna yerleştirilmesini değerlendirebilir.[1][2]

Üçüncü göz kapağının görünmesi kiraz göz anlamına gelir mi?

Hayır. Kiraz gözde öne çıkan yapı, üçüncü göz kapağının içindeki bezdir ve genellikle gözün iç köşesinde sınırlı, yuvarlak bir şişlik şeklinde görülür. Üçüncü göz kapağının daha geniş bir zar gibi göz yüzeyini örtmesi ise göz ağrısı, kornea sorunu, genel hastalık, nörolojik değişiklik veya göz küresinin göz çukurundaki konumuyla ilişkili olabilir.[5] Petihtiyac’taki kedilerde göz hastalıkları ve belirtileri içeriği, bu görünümün eşlik edebileceği daha geniş belirti grubunu anlamaya yardımcı olabilir; yine de ayrım için göz muayenesi gerekir.

Kedilerde Kiraz Göz Belirtileri Nelerdir?

En tipik belirti, bir gözün veya daha nadiren iki gözün iç köşesinde beliren pembe-kırmızı, düzgün yüzeyli doku çıkıntısıdır. Şişliğin büyüklüğü gün içinde değişebilir. Bazı kediler başlangıçta belirgin ağrı göstermese de açıkta kalan doku tahriş oldukça sulanma, kızarıklık ve gözü patisiyle ovalama gibi belirtiler eklenebilir.

• Gözün buruna yakın köşesinde yuvarlak, pembe ya da kırmızı şişlik
• Tek gözde veya iki gözde görünür doku çıkıntısı
• Göz yaşarması ya da berrak, mukuslu veya koyulaşan akıntı
• Göz çevresinde kızarıklık ve nemlenme
• Sık göz kırpma, gözünü kısma veya ışığa karşı hassasiyet
• Gözü patisiyle ovalama ya da yüzünü eşyalara sürtme

Akıntı ve kızarıklık kiraz göze özgü değildir. kedilerde göz kızarıklığının olası nedenleri arasında konjonktivit, tahriş, kornea sorunları ve göz içi hastalıklar da bulunabilir. Özellikle gözünü kapalı tutan, belirgin ağrı gösteren veya korneası bulanık görünen bir kedide yalnızca şişliğin şekline odaklanılmamalıdır.

Kedilerde Kiraz Göz Neden Olur?

Üçüncü göz kapağı bezini normal konumunda tutan bağ dokularının yapısal olarak zayıf olması en çok kabul gören açıklamadır. Bu zayıflığın doğuştan olabileceği, bazı hayvanlarda genetik yatkınlıkla ilişkili bulunabileceği düşünülür; ancak kediler için geniş popülasyon verileri yoktur. Her yaşta ve her ırkta görülebileceği için yalnızca ırka bakarak risk hesabı yapmak mümkün değildir.[1]

Burmese, İran kedisi ve evcil kısa tüylü kedileri içeren üç vakalık bir çalışmada prolapsus kendiliğinden ortaya çıkmış ve başka bir göz hastalığı saptanmamıştır.[3] Başka bir vaka bildiriminde ise bir yaşındaki evcil kısa tüylü kedide tek taraflı prolapsus tanımlanmıştır.[4] Bu yayınlar durumun kedilerde görülebildiğini gösterir; ancak birkaç vakadan hareketle belirli bir ırk, yaş veya cinsiyet için kesin risk oranı çıkarılamaz.

Travma kiraz göze neden olabilir mi?

Göz çevresindeki travma, şişlik veya üçüncü göz kapağının görünür hâle gelmesine yol açabilir; fakat travma sonrası görülen her çıkıntı kiraz göz değildir. Kornea yaralanması, göz içi kanama ve göz küresindeki başka hasarlar acil değerlendirme gerektirebilir.[8] Kavga, düşme veya çarpma sonrasında gözde değişiklik fark edilirse evde beklemek yerine aynı gün veteriner hekimle iletişime geçilmelidir.

Kiraz Göz ile Karışabilecek Durumlar Nelerdir?

Kedilerde gözün iç köşesindeki pembe doku, farklı hastalıklarda benzer görünebilir. Konjonktivitte göz kapaklarının iç yüzeyi ve üçüncü göz kapağı kızarıp şişebilir; sulanma, koyu akıntı, göz kısma ve sık göz kırpma görülebilir.[7] kedilerde göz akıntısı ve çapaklanma nedenleri hakkındaki tamamlayıcı içerik, akıntının tek başına tanı koydurmadığını gösterir.

Üçüncü göz kapağı kıkırdağındaki şekil bozukluğu, yabancı cisim, kist, inflamatuvar doku, göz çevresi kitlesi veya ağrılı kornea hastalıkları da ayırıcı tanıda değerlendirilebilir. İki gözde birden geniş bir zar görünmesi, yalnızca bez sarkmasından farklı bir tabloya işaret edebilir. Veteriner hekim şişliğin bez dokusundan kaynaklanıp kaynaklanmadığını, korneanın sağlamlığını ve gözün genel durumunu birlikte değerlendirir.

Kedilerde Kiraz Göz Tanısı Nasıl Konur?

Tanı yalnızca fotoğraf üzerinden değil, ayrıntılı göz muayenesiyle konur. Veteriner hekim göz kapaklarını, üçüncü göz kapağını, korneayı, konjonktivayı ve göz içi yapılarını inceler. Şişliğin yeri ve dokusu kiraz gözü düşündürebilir; ancak benzer görünümlü kitlelerin, kıkırdak sorunlarının ve iltihabi hastalıkların dışlanması gerekir.

Muayenenin bulgularına göre Schirmer gözyaşı testiyle gözyaşı üretimi ölçülebilir, floresan boya testiyle kornea yüzeyinde çizik veya ülser araştırılabilir ve tonometriyle göz içi basıncı değerlendirilebilir. Bu testlerin tümü her kedide zorunlu değildir; hangilerinin yapılacağı klinik bulgulara göre belirlenir.[6]

Veteriner göz hastalıkları uzmanına sevk gerekir mi?

Birçok ilk değerlendirme genel veteriner hekim tarafından yapılabilir. Tanı net değilse, şişlik tekrarlıyorsa, eşlik eden kornea hasarı varsa veya cerrahi teknik açısından ileri deneyim gerekiyorsa veteriner oftalmoloğa sevk önerilebilir. Sevkin gerekip gerekmediğini muayeneyi yapan veteriner hekim belirler.

Kedilerde Kiraz Göz Tedavisi Nasıl Yapılır?

Tedavinin amacı yalnızca kırmızı şişliği görünmez hâle getirmek değil, gözyaşı bezini koruyarak normal anatomik konumuna döndürmektir. Veteriner hekim, göz yüzeyindeki tahrişi veya eşlik eden enfeksiyonu kontrol altına almak için geçici ilaç tedavisi planlayabilir; ancak damla ya da pomad, zayıflamış destek dokusunu kalıcı olarak onarmaz. Kalıcı veya tekrarlayan prolapsusta esas yaklaşım çoğunlukla bezin cerrahi olarak yerine yerleştirilmesidir.[1][2]

Cerrahide cep oluşturma ya da sabitleme gibi farklı teknikler kullanılabilir. Kedilerdeki yayımlanmış küçük vaka serilerinde Morgan cep tekniğiyle bez yerine yerleştirilmiş ve olumlu sonuçlar bildirilmiştir.[3][4] Bununla birlikte vaka sayıları çok az olduğundan her kedide aynı sonuç garanti edilemez. Uygun yöntem; dokunun durumu, kıkırdak yapısı, eşlik eden hastalıklar ve cerrahın değerlendirmesine göre seçilir.

Kiraz göz bezi neden çıkarılmamalıdır?

Üçüncü göz kapağı bezi gözyaşı üretimine anlamlı katkıda bulunur. Bezin kısmen veya tamamen çıkarılması gözyaşı üretiminin azalması ve kuru göz gelişmesi riskini artırabilir. Bu nedenle güncel veteriner kaynakları, mümkün olduğunda bezin korunmasını ve anatomik yerine yerleştirilmesini önerir.[1][2] Bezin çıkarılmasını gerektiren sıra dışı bir durum varsa karar, ayrıntılı göz muayenesi ve bireysel risk değerlendirmesiyle verilmelidir.

Veteriner Muayenesine Kadar Evde Ne Yapılabilir?

Şişliği parmakla içeri itmeye, masaj yapmaya veya evde yerine yerleştirmeye çalışmayın. Dokuya baskı uygulamak ağrıyı ve tahrişi artırabilir. İnsanlara ait göz damlaları, kızarıklık gidericiler, antibiyotikler, kortizon içeren ürünler ya da daha önce başka bir hayvan için verilmiş ilaçlar veteriner hekim önerisi olmadan kullanılmamalıdır. Özellikle kornea ülseri varsa bazı damlalar sorunu ağırlaştırabilir.

Kedinizin gözünü ovalamasını önleyin ve sakin bir ortamda tutun. Göz çevresindeki akıntı için yalnızca veteriner hekimin önerdiği yöntem ve ürünü kullanın; kedi göz bakım ürünleri tanı veya tedavi yerine geçmez ve dışarı çıkan bezin üzerine gelişigüzel uygulanmamalıdır. Muayene için kedinizi kaçamayacağı, iyi havalanan ve güvenli bir kedi taşıma çantası ya da kafesi içinde götürmek hem yol güvenliğini hem de stres yönetimini kolaylaştırır.

Ne Zaman Acil Veteriner Değerlendirmesi Gerekir?

Kiraz göz şüphesi kısa sürede veteriner hekim tarafından görülmelidir. Bunun yanında aşağıdaki bulgular, yalnızca bez sarkmasından daha ciddi veya eş zamanlı bir göz sorunu olabileceğini düşündürür ve aynı gün değerlendirme gerektirir:

• Gözü tamamen kapalı tutma, belirgin göz kısma veya şiddetli huzursuzluk
• Korneada mavi, beyaz ya da puslu görünüm
• Gözde veya göz çevresinde kanama
• Kavga, düşme, çarpma ya da yabancı cisim şüphesi
• Yoğun sarı-yeşil akıntı, hızla artan şişlik veya kötü koku
• Göz bebeğinde şekil değişikliği, ani görme kaybı şüphesi veya yönünü bulamama
• Göz küresinin normalden önde, geride ya da farklı konumda görünmesi

Göz hastalıklarında dış görünüm, hasarın derinliğini her zaman yansıtmaz. Travma kaynaklı hafif görünen değişikliklerde bile kornea, lens, retina veya göz içi basıncı etkilenebilir; hızlı muayene görme ve konforun korunmasına yardımcı olur.[8]

Kiraz Göz Ameliyatı Sonrası Bakım Nasıl Olur?

Ameliyat sonrası plan kedinin muayene bulgularına ve kullanılan tekniğe göre değişir. Veteriner hekimin reçete ettiği göz damlası, pomad veya ağızdan verilen ilaçlar belirtilen sıklıkta ve sürede uygulanmalıdır. Kedi gözüne sürtünmemeli; önerilmişse koruyucu yakalık kesintisiz kullanılmalıdır. Kontrol randevuları, bezin yerinde kalıp kalmadığının ve gözyaşı üretiminin değerlendirilmesi için önem taşır.

İyileşme alanı sessiz, temiz ve yüksek yerlere atlamayı teşvik etmeyecek şekilde düzenlenebilir. kedi yatakları ve yuvaları arasından kolay temizlenen, alçak ve rahat bir dinlenme alanı seçmek bu dönemde konfor sağlayabilir. Veterinerin önerdiği koruyucu yakalık ve bakım malzemeleri için kedi sağlık ve bakım ürünleri incelenebilir; hiçbir ürün reçete edilen tedavinin yerine kullanılmamalıdır.

İlk günlerde hafif şişlik veya akıntı görülebilse de bunların beklenen sınırı kullanılan tekniğe göre değişir. Şişliğin hızla büyümesi, dikiş bölgesinde kanama, kötü kokulu akıntı, kedinin gözünü sürekli kapatması veya kırmızı kitlenin yeniden belirmesi durumunda kliniğe gecikmeden haber verilmelidir. Nüks gelişirse ikinci bir değerlendirme ya da farklı cerrahi yaklaşım gerekebilir.

Kedilerde Kiraz Göz Hakkında Yanlış Bilinenler

“Üçüncü göz kapağı görünüyorsa kesin kiraz gözdür.”

Doğru değildir. Kiraz göz, üçüncü göz kapağı bezinin sarkmasıdır. Geniş bir zarın göz yüzeyine ilerlemesi ağrı, genel hastalık, nörolojik değişiklik veya başka bir göz sorunu nedeniyle ortaya çıkabilir.[5]

“Kiraz göz yalnızca görüntüyle ilgili bir sorundur.”

Doğru değildir. Açıkta kalan bez tahriş olabilir ve gözyaşı işlevi etkilenebilir. Amaç yalnızca estetik görünümü düzeltmek değil, göz yüzeyinin uzun vadeli sağlığını korumaktır.[1][2]

“Her göz damlası şişliği geçirir.”

Doğru değildir. İlaçlar eşlik eden iltihap veya tahriş için kullanılabilir; ancak yapısal prolapsusu her zaman kalıcı olarak düzeltmez. Yanlış damla kornea hasarını ağırlaştırabileceğinden ürün seçimi veteriner hekime bırakılmalıdır.

“Bezi çıkarmak en kolay ve kesin çözümdür.”

Bezin çıkarılması gözyaşı üretimini azaltabileceği için güncel yaklaşım mümkün olduğunca bezi korumaktır. Cerrahi planın hedefi, bezi normal yerine döndürmek ve işlevini sürdürmesini sağlamaktır.[1][2]

Sık Sorulan Sorular

Kedilerde kiraz göz kendiliğinden geçer mi?

Şişlik geçici olarak küçülebilir veya görünmez olabilir; ancak bu durum destek dokusunun kalıcı olarak düzeldiğini göstermez. Tekrarlama ihtimali bulunduğu için göz normal görünse bile veteriner muayenesi önerilir.

Kedilerde kiraz göz bulaşıcı mıdır?

Üçüncü göz kapağı bezinin sarkması yapısal bir durumdur ve bulaşıcı kabul edilmez. Ancak benzer kızarıklık ve akıntıya yol açan bazı konjonktivit etkenleri kediler arasında yayılabilir.[7] Bu nedenle tanı netleşene kadar ortak bezleri kullanmamak ve el hijyenine dikkat etmek uygun olur.

Kiraz göz kedinin görmesini engeller mi?

Büyük bir şişlik görüş alanını kısmen kapatabilir ve açıkta kalan doku göz yüzeyini rahatsız edebilir. Kalıcı görme etkisi; eşlik eden kornea hasarı, göz kuruluğu, travma veya başka hastalıkların bulunup bulunmamasına bağlıdır. Erken muayene bu risklerin belirlenmesini sağlar.

Kiraz göz iki gözde birden olabilir mi?

Evet, tek taraflı veya iki taraflı görülebilir ve iki göz aynı anda etkilenmek zorunda değildir.[1] Bir gözde prolapsus saptandığında diğer göz de muayene edilmelidir.

Kedilerde kiraz göz ameliyatı şart mıdır?

Her kedinin tedavi planı aynı değildir. Kalıcı ya da tekrarlayan prolapsusta bezin cerrahi olarak yerine yerleştirilmesi çoğunlukla değerlendirilir. Eşlik eden hastalıklar, dokunun durumu ve gözyaşı üretimi kararı etkiler; kesin plan muayene sonrası oluşturulur.

Ameliyat sonrasında kiraz göz tekrarlar mı?

Nüks mümkündür. Kıkırdak yapısı, dokunun kronikleşmesi, kullanılan teknik ve ameliyat sonrası gözün ovalanması gibi etkenler sonucu etkileyebilir. Kedilere özgü yayımlanmış çalışmaların az olması nedeniyle güvenilir ve herkese uygulanabilir bir nüks yüzdesi vermek doğru olmaz.[3][4]

Kaynaklar

Aşağıdaki kaynaklar üçüncü göz kapağının işlevi, kedilerde bez prolapsusu, tanı ve tedavi yaklaşımı için kullanılmıştır. Erişim tarihi: 27 Ağustos 2026.

1. 1. American College of Veterinary Ophthalmologists, “Cherry Eye - Should It Stay or Should It Go?”: https://www.acvo.org/tips-treatments-tricks/zwylgfp4x7lp4gp8f87p934lewy2tg
2. 2. Merck Veterinary Manual, “Nasolacrimal and Lacrimal Apparatus in Animals”: https://www.merckvetmanual.com/eye-diseases-and-disorders/ophthalmology/nasolacrimal-and-lacrimal-apparatus-in-animals
3. 3. Chahory S., Crasta M., Trio S. ve Clerc B., “Three Cases of Prolapse of the Nictitans Gland in Cats,” Veterinary Ophthalmology, 2004: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15511284/
4. 4. Schoofs S. H., “Prolapse of the Gland of the Third Eyelid in a Cat: A Case Report and Literature Review,” Journal of the American Animal Hospital Association, 1999: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/10333264/
5. 5. American College of Veterinary Ophthalmologists, “How Many Eyelids Does My Pet Have?”: https://www.acvo.org/tips-treatments-tricks/how-many-eyelids-does-my-pet-have
6. 6. Merck Veterinary Manual, “Physical Examination of the Eye in Animals”: https://www.merckvetmanual.com/eye-diseases-and-disorders/ophthalmology/physical-examination-of-the-eye-in-animals
7. 7. Cornell Feline Health Center, “Conjunctivitis”: https://www.vet.cornell.edu/departments-centers-and-institutes/cornell-feline-health-center/health-information/feline-health-topics/conjunctivitis
8. 8. American College of Veterinary Ophthalmologists, “Blunt Ocular Trauma”: https://www.acvo.org/tips-treatments-tricks/blunt-ocular-trauma

Bilgilendirme notu: Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; veteriner hekim muayenesinin, tanının veya bireysel tedavi planının yerine geçmez. Kedinizin gözünde kırmızı şişlik, ağrı, akıntı ya da ani görünüm değişikliği varsa gecikmeden veteriner hekime başvurun.